Badania nad społecznością ewangelicką w Trzemesznie obejmują dzieje protestanckich mieszkańców miasta od momentu ich osiedlenia się w Trzemesznie na przełomie XVIII i XIX w., aż do ich ucieczki z Trzemeszna w styczniu 1945 r. Podejmuję również losy nielicznych trzemeszeńskich ewangelików po II wojnie światowej oraz ślady ich obecności w czasach współczesnych.
W trosce o zachowanie dziedzictwa społeczności ewangelickiej w Trzemesznie i okolicy, 16 czerwca 2026 r. rozpocząłem tworzenie wykazów osób pochowanych na cmentarzach ewangelickich położonych na terenie Gminy Trzemeszno (powiat gnieźnieński, woj. wielkopolskie).
Wykazy powstaną dla cmentarzy ewangelickich położonych w mieście Trzemeszno (Tremessen) oraz okolicznych wsiach: Grabowo (Buchfelde), Jastrzębowo (Rosenau), Ławki (Bankwitz), Niewolno (Freihof), Ostrowite (Ostrowitte zu Trem.), Trzemżal (Tschemsal) i Wydartowo (Wiederau).
Osoby ujęte w wykazach podzieliłem na trzy grupy.
Grupę pierwszą będą stanowić osoby, co do których mamy pewność (dzięki m. in. zachowanym nagrobkom lub informacjom ze źródeł historycznych), że pochówek na danym cmentarzu rzeczywiście miał miejsce.
Drugą grupą będą osoby, w przypadku których jesteśmy przekonani, że zostały one pochowane na tym cmentarzu, aczkolwiek nie mamy na to bezpośredniego, przesądzającego dowodu.
Ostatnią, trzecią grupę będą stanowić osoby, wobec których mamy tylko przesłanki, że mogły zostać tam pochowane. Przesłanek tych nie jesteśmy jednak w stanie (póki co) zweryfikować.
Zdaję sobie sprawę, że będzie to zadanie żmudne i czasochłonne. Tak jak w innych częściach Polski, tak w Gminie Trzemeszno cmentarze ewangelickie zostały zniszczone po II wojnie światowej. Sprawę utrudnia również fakt, że księgi metrykalne Gminy Ewangelickiej w Trzemesznie zaginęły w 1945 r. Dlatego będę wdzięczny za wszelką pomoc w tym temacie.
W zakładce znajdziecie Państwo „Wykaz osób pochowanych na cmentarzu ewangelickim w Trzemesznie”.