Fot. Nagrobek dr. Paula Ungera (1810-1864) na cmentarzu ewangelickim w Trzemesznie (stan na 01.11.2026 r.). (Dariusz Leśniewski/Pracownia Badań Historycznych „Historia z bliska”).
Uroczystość Wszystkich Świętych do dobra okazja do podania dotychczas ustalonych nazwisk osób pochowanych na cmentarzach ewangelickich na terenie Gminy Trzemeszno.
W pierwszej kolejności podaję ustalone osoby pochowane na cmentarzu ewangelickim w Trzemesznie:
osoby, których pochówek jest potwierdzony dzięki zachowanemu nagrobkowi lub bezpośredniej, jednoznacznej informacji w źródłach lub literaturze:
Hermann Otto Breithor (między 1819 a 1826-1905) – wieloletni, zasłużony nauczyciel szkoły ewangelickiej w Trzemesznie
Julius Draheim (1861-1938) – na cmentarzu ewangelickim w Trzemesznie zachował się jego nagrobek
dr Paul Unger (1810-1864) – urodzony w Ostrzeszowie, zmarł w Trzemesznie, okręgowy lekarz sanitarny, na cmentarzu ewangelickim w Trzemesznie zachował się jego nagrobek
Auguste Amalie Werner z domu Ehrenfeucht (?-po 1844) – nauczycielka, córka kupca Ehrenfeuchta, założyciela gminy ewangelickiej w Gnieźnie, żona pastora w Trzemesznie Alberta Stephana Wernera
Albert Stephan Werner (1807-1899) – urodzony w Poznaniu, kierownik szkoły ewangelickiej w Gnieźnie, jeden z założycieli gminy ewangelickiej w Trzemesznie, pierwszy pastor ewangelicki w Trzemesznie – na urzędzie w latach 1845-1894
Elise Werner (po 1844-1934) – córka pastora Alberta Stephana Wernera
Werner (po 1844-przed 1899) – syn pastora w Trzemesznie Alberta Stephana Wernera
Werner (po 1844-przed 1899) – córka pastora Alberta Stephana Wernera
Werner (po 1844-przed 1899) – dziecko (1) pastora Alberta Stephana Wernera
Werner (po 1844-przed 1899) – dziecko (2) pastora Alberta Stephana Wernera
osoby, których pochówek jest wielce prawdopodobny – nagrobek tych osób nie zachował się, jednakże wiadomości w źródłach lub literaturze karzą przyjąć z pewnością bliską 100%, że dana osoba została tu pochowana:
Amalie Mathilde Breithor z domu Schorsch (ok. 1826-1848) – pierwsza żona Hermanna Otto Breithora
Eduard Fritz (?-1888) – kościelny parafii ewangelickiej w Trzemesznie
Wilhelmine Fritz z domu Voβ (?-1925) – żona Eduarda Fritza, kościelna i opiekunka cmentarza ewangelickiego w Trzemesznie
Emilie Klementine Agnes Plinsch (?-1850) – córka miejscowego mistrza kotlarskiego
August Wengert (1871-1943) – urodzony w Różannie, mąż Pauline Wengert
Pauline Wengert z domu Klemm (1866-1942) – urodzona w Lenartowicach k. Pleszewa, żona Augusta Wengerta
osoby, których pochówek jest przypuszczalny – pozyskane dane (miejsce zamieszkania, związki rodzinne, miejsce śmierci, informacje od rodzin itp.) wskazują na cmentarz ewangelicki w Trzemesznie jako przypuszczalne miejsce pochówku:
Oskar Böthelt (?-1904) – burmistrz Trzemeszna
Johann Gottlieb Luther (1813-1840) – nauczyciel szkoły ewangelickiej w Trzemesznie
Johann David Neander (ok. 1760-1840) – pierwszy znany pastor ewangelicki w Strzelnie (na urzędzie do 1824 r.), zamieszkały na emeryturze w Trzemesznie
Georg Leopold Radicke (?-?) – zginął w nieszczęśliwym wypadku
Henriette Wilhelmine Radicke z domu Richter (?-?) – żona Georga Leopolda Radicke
Ottilie Radicke (?-1938) – córka Georga Leopolda Radicke, nauczycielka, osoba określana jako „żywa kronika miasta i gminy ewangelickiej w Trzemesznie”
Eduard Rehefeld (?-1861) – farmaceuta z Trzemeszna
Gustav Weber (?-1907) – pochodził z Grudziądza, nauczyciel szkoły ewangelickiej w Trzemesznie, od 1891 r. kierownik Państwowej Szkoły Zawodowej w Trzemesznie
Alice Wunsch (1868-1910) – urodzona w Poznaniu, w 1895 r. założyła przedszkole w Trzemesznie, przekształcone w 1898 r. w przedszkole publiczne, w którym zorganizowała także seminarium dla wychowawczyń przedszkolnych. Wunsch prowadziła z powodzeniem obydwie placówki, aż do swojej śmierci w wyniku nieszczęśliwego wypadku.
Dalsze poszukiwania trwają. Wkrótce podam ustalenia dla cmentarzy ewangelickich z okolicznych wsi.
Dariusz Leśniewski/Pracownia Badań Historycznych „Historia z bliska”.